به گزارش خبرنگار تشکل های دانشجویی «خبرنامه دانشجویان ایران»؛ در روزهای اخیر دانشگاه های ما در سراسر کشور شاهد تجمعاتی هرچند محدود اما به واسطه پرده دری هایی که کردند و دروغ پراکنی ها که در رسانه هایشان منتشر کردند پرسرصدا شدند. به نحوی که جنبش اصیل دانشجویی را در کف دانشگاه ها مورد حملات مختلف فیزیکی و روحی قرار دادند. آن ها حتی برای ساحت دانشگاه و شان دانشجو نیز هیچ ارزشی قائل نشدند و هر الفاظ رکیکی به ذهنشان می رسید بر زبان هایشان جاری کردند.
دانشجویان و فعالان دانشجویی را در دانشگاه های مختلف مورد ترورهای شخصیتی قرار دادند. به حدی حرکات رادیکال و شعارهای جنسی این جماعت اوج گرفت که حتی رسانه های همسو و معاند که آن ها را همراهی و تشویق به چنین حرکاتی می کردند حاضر نشدند برخی شعارهای و حرکات جنسی آن ها را نیز منتشر کنند.
اینک نیز در آستانه 16 آذر و "روز دانشجو" که جریان اصیل دانشجویی برای مبارزه با استکبار جهانی و آرمان آزادی و عدالتخواهی در سال 1332 به پا خواستند و ادامه این حرکت اصیل دانشجویی تا کنون پس از گذشت حدود 70 سال همچنان یاد و راه آن ها زنده است و ادامه دارد سعی شد در گفتگوی اختصاصی با حجت الاسلام و المسلمین محمدعلی قدس پور از ادوار جنبش دانشجویی و از عضو هیئت موسس اتحادیه انجمن های اسلامی دانشجویان مستقل به بررسی روز تاریخی 16 آذر و حوادث اخیر دانشگاه ها بپردازیم. از این رو در ادامه مشروحی از این گفتگوی تفصیلی را می خوانید:
سوال: چه اتفاقی افتاد که دانشجویانی که در آذر ۱۳۳۲ علیه استکبار جهانی ایستادند و شعار مرگ بر آمریکا سر دادند و شهدایی در این راه تقدیم کردند امروز در ۱۶ آذر ۱۴۰۱ با این تقلیل گرایی در سطح مطالبات و با الفاظ رکیک در نهایت به آرمان هایی همچون سلف مختلط رسیدند؟
بهتر است بگوییم بخشی از دانشجویان اینگونه هستند و این کارها را میکنند. اما سوالی که مطرح شد سوال خوبی بود. اینکه بررسی بکنیم و ببینیم اصلا آن اتفاقی که در ۱۶ آذر ۳۲ اتفاق افتاد و باعث شد ۱۶ آذر به عنوان روز دانشجو مشهور شود چه بود؛ و یک مقایسهای هم بکنیم و تطبیقی بدهیم به امروز و ببینیم امروز وضعیت جنبش دانشجویی ما چگونه است.
همانطور که مستحضر هستید ۱۶ آذر روزی بوده که چند تن از دانشجویان ما در تظاهراتی که بر علیه ریچارد نیکسون معاون رییس جمهور وقت آمریکا شکل گرفته بود به شهادت رسیدند. البته در اینجا یک نکتهای را بیان کنم؛ در حقیقت حرف اولیه دانشجویان در آن روز هم بحث سفر نیکسون بود و هم از سر گیری روابط ایران و انگلستان که بعد از کودتای ۲۸ مرداد اتفاق افتاد.
جنبش دانشجویی در عرض ۴،۵ ماه به این نتیجه رسیده بود که در کودتا هر اتفاقی که افتاده زیر سر این دو کشور است. یعنی دو کشور توطئه کردند و رای مردم را تخطئه کردند و شاه را به عنوان سمبل دیکتاتوری و استبداد دوباره سر کار آورده، مصدق را برکنار کردند. متوجه شده بود که آمریکا پشت قضیه بوده، و بعد از ۳۰ سال کاملا هم واضح شد. چند تن از رهبران آمریکا و انگلیس نیز دست داشتن خود را در کودتا اعلام کرده بودند. پس یک دلیل هم همین عادیسازی روابط بود که قبل از ۲۸ مرداد شکرآب شده بود.
ببینید؛ اصلا جنبش دانشجویی همیشه خصوصیت و هویتاش درایران به این صورت بوده که یک قدم جلوتر از مردم حرکت میکرده است. علت اینکه مردم به این جنبش توجه خاصی داشتهاند و میتوانسته در جامعه نخبگان یک سر و گردن بالاتر عمل کند به این دلیل است که یک قدم جلوتر بوده. این جلوتر بودن را شما در ۱۶ آذر میبینید. درست است که کودتای ۲۸ مرداد با پشتیبانی رادیو بیبیسی و اینتلیجنت سرویس و سیآیای اتفاق افتاد اما خیلیها هنوز نکته را در نیافته بودند. این جنبش دانشجویی بود که بخاطر فهم عمیقی که داشت وارد کار شد و حتی حاضر شد خون بدهد تا عموم مردم را متوجه کند که این نیکسون معاون همان دولتی است که این کودتا را ترتیب داده است.
اما اینکه امروز وضعیت جنبش دانشجویی چگونه است و متوجه این مطلب هست یا نیست، من خودم اعتقاد ندارم که دانشجویان متوجه خصائص دولتهای آمریکا و انگلیس نیستند؛ معتقدم فضای شبکههای اجتماعی انعکاسی دارد که حرف و گفته یک عده از دانشجویان را به عنوان حرف جمعیت زیادی از دانشجویان انعکاس میدهند. به عبارت قرآنی، قرآن از دو نبا و خبر بزرگ اسم میبرد که یکی ولایت امیرالمومنین است (شعاعش در نظام جمهوری اسلامی تحقق پیدا کرده) و دومی نیز نبا فاسق است که با خبر دروغ و انعکاس دادن آن جلوی نبا عظیم را میخواهد بگیرد. نظام جمهوری اسلامی معادلات شرق و غرب را به هم زده و تمدن مادی غرب را زیر سوال برده.
حالا یکی میآید یک نبا فاسقی مثل اینکه مهسا امینی کشته شده است را مطرح میکند تا آن نبا عظیم را تحتالشعاع قرار دهد. به نظر من کلیت جریان و جنبش دانشجویی ما اینطور نیست که مثلا یک اقبالی به دولت آمریکا و انگلیس داشته باشد. این یک انعکاسی است که ایجاد شده و تا حدی هم متاسفانه ما ها مقصریم که تبیین لازم را انجام ندادهایم. من به این کلمه تبیین که حضرت آقا فرمودهاند اشارهای بکنم؛ تبیین در قرآن در مقابل تنزیل آمده است. قرآن میفرماید لیُبَیِنَ للناس ما نُزِّلَ الیهم. پیغمبر وظیفهای دارد تحت عنوان تبیین آنچه تنزیل شده. قرآن وقتی بسط پیدا میکند، وقتی مصداقیابی میشود و روشهای اجرایی مطرح میشود، تبیین شده است. پیغمبر موظف میشود که این تنزیلها را تبیین کند.
یعنی نماز ظهر ۴ رکعت بخوان، وضو به این ترتیب باشد و... خروجیاش هم میشود مثلا کتاب جواهرالکلام که ۴۰ جلد تبیینهای پیغمبر و اهل بیت از نوع فقهی است، تبیینهای دیگری هم داریم مانند فقهی و تفسیری انقلاب اسلامی هم یک تنزیل داشت؛ یعنی آنچه انقلاب همراه خودش آورد. مثلا میگویید استقلال آزادی جمهوری اسلامی. حالا این تنزیلها باید تبیین شود و بسط پیدا کند.اگر استقلال میخواهیم راه استقلالیابی چگونه است؟ راه جمهوری چگونه است؟ راه میادهسازی اسلام چگونه است؟ این میشود همان تبیینی که رهبری فرمودند و باید به آن اهمیت دهیم.
یک وقتی معادلات دنیا معادلات سادهای بود. یعنی مثلا آمریکا میآمد و یک کودتایی در کشوری مثل ایران انجام میداد، دانشجویان متوجه میشدند و با آن روحیه ظلمستیزی آنچه تنزیل شده بود را در قالب مثلا اعتراض ۱۶ آذر مصداقیابی و تبیین میکردند.
سوال: چه چیزی باعث فریب این افراد شده است و نوع برخورد دانشجویان با این افراد در دانشگاه ها چگونه باشد؟
معادلات اکنون در عالم بر اساس پیچیدگیهای فضای مجازی و جنگ ترکیبی است. در این معادلات دانشجوی ما دو کار را باید انجام دهد؛ یکی همین تنزیلهای انقلاب اسلامی است که البته همه آن را میدانند. اما کار مهم دانشجو قسمت تبیینهاست که مثلا وقتی میگوییم استقلال منظور چیست؟ چگونه انواع آن تحقق پیدا میکند و ... بخاطر همین باید حواسمان باشد وقتی میگوییم جنبش دانشجویی نسبت به ۱۶ آذر دچار مشکل شده و کار دیگری انجام میدهد، باید ببینیم در قسمت تنزیلات اشتباه میکند یا مصداق و تبیین؟ که به نظر من بخش عمده در قسمت دوم اشتباه میکنند. ما همان ۱۶ آذر و تنزیلات و مبانیاش را الان هم داریم؛ مثلا ظلمستیزی، استقلال، اسلامگرایی.
اینها سر جایش است. بخشی از این جنبش آنقدری زیرک و باهوش هستند که از پیچ و خم فضای مجازی بیرون بیایند و بتوانند تشخیص بدهند الان ظالم کیست؟ اگر میخواهیم جمهوری تحقق پیدا کند روش دیکتاتوری چگونه است که ما باید در برابر آن قد علم کنیم؟ اما یک بخشی هستند که باید تکلیف خودشان را معلوم کنند؛ یا کلیات را بگذارند کنار و بگویند عدالتخواه و استقلالطلب و جمهوریخواه نیستیم، یا اینکه جامعه را قانع کنند کشوری مثل آمدیکا مصداق ظلم و کودتا نیست. صرف اینکه چند شعار مرگ بر دیکتاتور داده شود کمکی نمیکند.
آن بخشی از جنبش دانشجویی ما که هم از نظر مبانی و هم مصادیق محکم هستند در تبیین کوتاهی کردهاند. به گونهای که آن دانشجویان محدود و خرابکار را یک محاکمه فرهنگی کنیم. من همینجا دوستان انقلابی دانشجو را دعوت میکنم به تشکیل گروههای محاکمه فرهنگی! محاکمه حتما قضایی نباید باشد. در بعد دانشگاهی محاکمه قضایی زیاد جایی ندارد. عمده کار محاکمه فرهنگی است که آیا شما استقلال و جمهوری و اسلام و گسترش علمی و... را نمیخواهید؟ یعنی اول سر کلیات بحث شود و بعد هم بیایند سر یک الگوریتم و چرخهای که بتواند افراد زیادی را قانع کند بحث کنند. نمیشود یکی بگوید جمهوریخواه هستم و در عین حال یک رابطه خوبی هم با آمریکا داشته باشیم. خب این در چرخه به یک تناقض میرسد. آنجا باید یک محاکمه اتفاق بیفتد که شما چگونه جمهوریخواهی را با دخالتهای مکرر آمریکا جمع کنی؟ چگونه اسلامخواهی مردم را میتوانی با دخالتهای مکرر انگلیس و آن نگاه فرهنگیای که کشورهای اروپایی به اسلام دارند جمع کنی؟ اینجا واقعا جنبش دانشجویی وظیفه مهمی دارد.
بنده میخوام عرض کنم یکی از مثالهایی که ما تبیین نکرده ایم همین کودتاه ۲۸ مرداد است. 16 آذر ثمرات اعتراضِ به کودتاه ۲۸ مردادی بود که آمریکا و انگلیس طراح آن بودند، ریچارد نیکسون خودش یک مصاحبه شفاهی دارد با یکی از تلویزیون های آمریکا در مصاحبه میگوید یکی از کارهای خیلی خوبی که رئیس جمهور آمریکا انجام داد در حقیقت همین کاری بود که آمد و دخالت کرد در ایران و کودتاه کرد، ببینید صریحا معاون رئیس جمهور آمریکا می آید اعتراف میکند که کودتاه رو ما انجام دادیم و بعد هم میگوید کودتاهی که ما مصدق را با آن کنار زدیم اصلا کار بدی نبود، اتفاقا اون باعث شد که ما با شاه دوست شویم و شاه بسیاری از اهداف و مقاصد مارا در خاورمیانه تأمین کند و مثال میزند که ما در جنگی که اعراب و اسرائیل داشتند اعراب تصمیم گرفتند که اسرائیل را از جهت نفتی تحریم کنند و اضافه میکند که آنجا تنها کسی که حاضر شد بیاید و به اسرائیل نفت بفروشد شاه ایران بود و ما اگر آن کودتاه را انجام نمیدادیم شاه ایران نمیتوانست این کار را انجام دهد
بنابراین به خوبی روشن است که آمریکایی ها با چنین اقداماتی اصلا برایشان مهم نیست که رای مردم را که آن زمان دکتر مصدق بود را زیر پا بگذارند و له کنند و از طرف دیگر کسی را روی کار آورند که از سال ۳۲ تا ۵۷ چندین دهه مستبدانه بر این کشور حکومت کند ولی اهداف شان در منطقه پیش رود، اهدافشان در منطقه چیست ؟ آنست که ما یک دولت رو آوردیم در منطقه درست کردیم بنام اسرائیل اگر یک روزی آمد که همه او را تحریم کردند یک دولتی باشد که در حقیقت بیاید و او را از نظر نفتی ساپورت کند، آیا ما اینها را برای مردم تبیین کردیم؟، شما دیدید که مادلین آلبرایت صریحا آمد و کودتای ۲۸ مرداد را اعتراف کرد، آقای اوباما هم در کنفرانس شرم الشیخ و هم بعدا در آمریکا این حرف رو زد گفت ما باید یک بازبینی بکنیم راجع به اعمال و رفتار تاریخی که انجام داده ایم یکی از آنها کودتاه ۲۸ مرداد بود که یکی از کسانی که مورد تأیید عموم مردم بوده است
یعنی دکتر محمد مصدق را کنار گذاشتیم و یک شاه مستبد را آوردیم گذاشتیم که دهه ها از او دفاع کردیم بنابراین جنبش دانشجویی نمیتواند بگوید که من استقلال خواه هستم در عین حال دولت آمریکا با این خصوصیت با این ویژگی هارو هم در حقیقت تحمل میتوانم بکنم. بلاخره اگر کسی مدعی است که انگلیس و آمریکا دولت هایی هستند که میشود یک رابطه هایی با آنها داشت خب دولت مصدق که رابطه خوبی با آمریکایی ها داشت خود حضرت آقا هم فرمودند که دولت مصدق تمایل داشت تا برای اینکه حال انگلیسی ها را بگیرد با آمریکا یک رابطه خوبی داشته باشد و شما میبینید که همین دکتر مصدق را هم نتوانستند تحمل کنند
حالا شما که را بیاورید در ایران و حکومت بهش دهید چه تضمینی وجود دارد که همان اتفاقی که برای دکتر مصدق افتاد برای او نیفتاد، اگر شما رابطه را گفتید رابطه پشت سرش این چیزا رو هم دارد نمونه اون اسناد لانه جاسوسی است، لانه جاسوسی چه چیز را به ما نشان داد؟ به ما نشان داد که آمریکا دنبال یک رابطه سالم منطقه ای، همطراز با نیست خب جنبش دانشجویی این را قبول دارد یانه ؟ خب اینها نکانیاست که جنبش دانشجویی باید به آن توجه کند .
الان شما نگاه کنید سال ۱۳۹۲ مجلس شورای اسلامی قانونی را تصویب کرده است که بر اساس آن دولت جمهوری اسلامی باید در محاکم قضایی و حقوقی دنیا حق ایران را بایت ظلم هایی که در کودتاه ۲۸ مرداد اتفاق افتاده را باید از آمریکا بگیرد خب این قانون الان کجا دارد اجرا میشود.
کجا برای مردم تبیین شده کجا برای مردم توضیح داده شده؟ بنابراین ما اگر بتوانیم در محاکم قضایی بین المللی این موضوع را ثابت کنیم دیگر کسی جرأت نمیکند بگوید ما روابط متوازن با آمریکا میخواهیم این رابطه متوازن ی شکل نمیگیرد دقیقا همان کلمه قرآن اینجا تحقق پیدا میکند، «ابا واستکبر و کان من الکافرین» شیطان خصوصیت اش این است که نمیتواند تحمل کند رابطه برابر خودش را با دیگران، شما سند امنیت ملی ۲۰۲۰ آمریکا را نگاه کنید در آنجا آمده که ما تعاملات مان با کشور های دیگر بر اساس منافع ملی خودمان تأمین میشود.
خب دوستانی که از تعامل میزنند این سند امنیت ملی آمریکا را چگونه میتوانند توجیه کنند ؟ من نقدی که دارم به جنبش دانشجویی انقلابی ماست، که این مصوبه مجلس سال ۱۳۹۲ رو بروند و پیگیری کنند همین دولت سیزدهم انقلابی چرا نمی رود انجام دهد ؟ اگر این محاکمه های فرهنگی تحقق پیدا کند اهداف ما محقق میشود، آنها تلاش میکنند که با به دست گرفتن رسانه و استفاده از فراموشی تاریخی ما بیایند و بگویند که جنبش دانشجویی ما دنبال رابطه با آمریکا است و رابطه با انگلستان و... را رابط ای خوب ارزیابی میکند .
اگر ما واقعا این تبیین ها را انجام ندهیم برخی از مردم فکر میکنند که کل جنبش دانشجویی ما دنبال آن است که سلف غذاخوری اش مختلط باشد، خب این خواست همگانی نیست یک عده ای به دنبال آن هستند و ما هم متاسفانه تبیین هایمان درست نیست، تهش آن میشود که بعد رسانه ای پیروز میشود و بازنمایی میکند که جنبش دانشجویی ما بدنبال این چیز هاست.
سوال: مسائلی وجود دارد که برخی از دانشجویانی که در دانشگاه بدنبال آشوب بودند به دنبال جمع کردن رزومه ای برای خروج از کشور هستند به نظر شما چه تنبیهی برای آشوب طلب ها و عاملین ناآرامی در دانشگاه اتخاذ شود؟
خب ببینید بنظرم جنبش دانشجویی ما یک ارزش و قیمت بسیار بالایی دارد، ما در جهانی زندگی میکنیم که در حالی که بسیاری از مردم جهان به اون پیچیدگیهایی که در نظام سلطه و نظام تمدن غربی وجود دارد پی نمیبرند مردم ایران توانسته اند این نظام سلطه را بفهمد و بخشی از پیچیدگی هایش را درک کنند و اتفاقا سر سلسله جنبان این سلسله هم جنبش دانشجویی است، خیلی از آگاهی بخشی ها از طریق جنبش دانشجویی دارد صورت میگیرد
در حالی که مردم و جنبش دانشجویی دارد نقش عظیم تمدنی خود را بازی میکند بگونهای که تمدن غرب را به چالش کشیده، در اینجا یک عده ای میخواهند بی مسولیتی کنند، یعنی احساس کند در این کشور که مانند خانواده است میتواند بخورد و بخوابد و هر کاری میخواهد بکند و مفهومی به عنوان خانواده برایش معنی نداشته باشد او دارد یک ظلم مضاعفی انجام میدهد، خانواده کانون گرمی است که همه می توانند در آن زندگی کنند یکی این وسط بی مسئولیتی کند، اتفاقاً وقتی بی مسئولیتی صورت میگیرد، مسوولین جامعه باید به شدت پاسخ دندان شکنی به این قضیه بدهند.
کارهایی که برخی از دانشجویان در این راستا انجام میدهند یک بی مسولیتی در سطح جامعه است، که کل تمدن ما را زیر سوال میبرد، تمدنی که روز به روز دارد رشد میکند و بالندگی دارد و وجوه ایمانی، علمی و ... خود را نشان میدهد حال یک عده در این میان دنبال تمایلات نفسانی خود هستند، بنابراین هر برخوردی که در این خصوص صورت گیرد بنظر من شایسته مردم ایران است، یعنی مردم ایران شایسته اند که با یک عده برخورد شدید شود که آن حرکت تمدنی که در سطح بین الملل دارد دنبال میشود تحت عنوان انقلاب اسلامی اون تحت الشعاع قرار نگیرد، این هیچ عیبی ندارد.
سوال: در دوسال گذشته که دانشگاه به دلیل کرونا غیرحضوری بود بدنه جنبش دانشجویی ضعیف شد شما چه توصیه هایی برای جبران این ضعف ها در بدنه به فعالین دانشجویی دارید؟
واقعیت آن است که جنبش دانشجویی همیشه بالنده بوده است یعنی یکی از خصوصیت های اون بالندگی بوده است. یعنی به محض اینکه اتفاقی برایش بیفتد میتواند خودش را ترمیم کند و سریع دوباره میتواند از اون وضعیتی که برایش نامطلوب است برگردد به وضعیت مطلوب، چون جنبش دانشجویی ایران از جهت درک و فهم بسیار عمیق است و من باتوجه به مطالعاتی که دارم میتوانم بگویم که جنبش دانشجویی ایران تقریبا در جهان بینظیر است .
حال جنبش دانشجویی در اثر کرونا و مسایل دیگری برخورد کرده است بنظر من سریعا باید اینها خود را بازسازی کنند ، بازسازی هم به چه ترتیب است ؟
اینکه حرف آقا رو که بنظر من مهمترین کار جنبش دانشجویی است را محقق کنند و آن تولید نرم افزار دولت اسلامی است، یعنی حضرت آقا ما را موظف کرده است در این مرحله، دولت اسلامی باید تشکیل شود، دولت اسلامی فقط با دولتمردان اسلامی تشکیل نمیشود بلکه با دولتمردان اسلامی و نرم افزار لازم برای پیشرفت امور در دولت اسلامی تحقق پیدا میکند .
این را جنبش دانشجویی باید سرلوحه خود قرار دهد، امروز حضرت آقا یک رسالت بسیار بزرگ را به گردن جنبش دانشجویی قرار داده است که اگر جنبش دانشجویی متوجه این رسالت بشود ناخودآگاه خودش را ترمیم میکند، ناخودآگاه میداند که اگر نتواند نرم افزار دولت اسلامی را تهیه کند آن جنبش کم کم تبدیل به مرداب میشود لذا من آن رسالتی که حضرت آقا در بیانیه گام دوم فرمودند و مطرح کردند را راه برون رفت از این مشکلات میدانم.
جنبش دانشجویی باید این امید خودش را با آن افق دیدی که حضرت آقا فرمودند تلفیق کند در جهت تحقق آن گام بردارد.
مصاحبه از محمد جهاد
